Şubat 2016

Özet ve Değerlendirme

 

Şubat’ta Sİİ yükselmiştir; ..........’ten ..........’ye. Ocak’ta “Siyasi Şiddet” belli eşikte sınırlanmış, buna karşılık, “Bürokratik Kapasite” zorlanmaya başlamıştı. “Temel Meşruiyet” baskı altındaydı. Şubat’ta “Siyasi Şiddet” geriletilmiş, yol açılan hasarların bazısı zorunlu bazısı kötü yönetim ve yürütme nedeniyledir. Temel Meşruiyet; terörle mücadelenin yürütülme ve siyasi hedeflemeleri nedeniyle hasara uğratılmaktadır.

Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Siyasi iktidarın yüksek yargı ve yargı üstünde baskısı mecra olarak eklenmekte, bakanlıklar hatta idare tarafından üstlenilmektedir. Yargının iktidara bağlanmış halinin aşılması için AYM-Dündar/Gül hak ihlali kararlaştırması bir çıkış gayreti olup durum netlik kazanmamıştır.  Terörle mücadelede yol açılan hasar sürmektedir.

Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Az sayıda da olsa kanunlaşma, pürüzsüz bütçe süreci, terör eylemlerine rağmen yasama faaliyetinde kesintisizlik izlenmiştir.

Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Başlıca sebepleri azalan koordinasyon yetenekleri, temel ve kritik politikalarda aksi yöne savrulmalar, Cumhurbaşkanı’nın yol açtığı tahribattır. Hükümet’in ülke gündemine hâkimiyeti azalmaktadır.

Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Siyasi iktidar Suriyeli sığınmacıları doğrudan içeri almamış, kampları Kuzey Suriye’de sınıra yakın tesis etmiş, içeri almaya açıklığını da korumuştur. Kademe uygulama geç de olsa son derece yerindedir. Artvin-Cerattepe’de, KKTC’de su temininde, Cumhuriyet-Dündar/Gül vakıasında kamuoyuna karşı Kabine’de (iktidarda değil) esneme gayretleri olumludur. Sürdürülebilmesi izlenecektir

Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Yüksek Yargının kritik meselelerde iktidarı desteklemesi sürmektedir.  Askerî bürokrasi, iktidarın beklentileriyle uyumludur. Kabine, emniyetle mesafesini kapatmaktadır. 

Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. AB ve Almanya ile olumlu gelişmelere rağmen Rusya ile çekişme faz atlamış, mesaj düzeni muazzam sertleşmiştir. ABD-PKK/YPG işbirliği Rusya ile mevcut şartlara nazaran ederinin üstünde Türk-ABD ilişkilerini bloke edicidir. ABD-Rusya arasında Suriye’de ateşkes mutabakatının Türkiye’ye dönüklüğü barizdir.

Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başlıca sebepleri, güvenlik/istihbarat ve mali bürokraside performans düşüşleriyle diplomatik performansta açıklardır. Kaçak-göçmen sığınmacı yakalamalarda hareketlilik, Suriyeli sığınmacıların sınır dışında göğüslenmesi olumludur. Savunmaya dair kapasite artırma gayretleri olumlu izlemededir.

Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi Cizre’de PKK unsurunun kalıcı yahut değil, etkinlikten mahrum bırakılmasıdır. İdil’de PKK/YDG-H ile mücadele nispi daha başarılı, Derik, Dargeçit ve Yüksekova’da meskûn mahal çatışmalarının başlatılmasına mahal verilmemiştir. Ankara’daki ağır saldırı bir yana ki sürekli-tekrarlanabilir olma vasfı düşüktür, Şubat siyasi şiddetinin ana kaynağı, PKK’nın bertaraf edilmesi için yürütülen mücadelenin yol açtığı tahribattır. Bunu,  iyilik için katlanılan zorunlu maliyet, hatta kötülük olarak görmek gerekir. Şubat’ın belki en olumsuz yanı, kalıcı yahut aksi, Türkiye’de PKK/YDG-H ne derece geriletilmişse Suriye’de PKK/YPG’nin misliyle kazanım halinde olmasıdır. IŞİD’deki gerileme dikkat çekicidir.

Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca nedeni BDDK sıkılaştırıcı bazı düzenlemesi, Suriyeli sığınmacılara dış yardım, enflasyonda yumuşamadır. 

Şubat’ta siyasi istikrar yükselmiş, yükseliş başlıca nedeni siyasi şiddetin sınırlanması, geriletilmesidir. Irak ve Suriye’de de çalkantıda sınırlanma, IŞİD için geriletilme işaretleri verilmektedir. Şubat’ta gerileyen üç alt sektör; “Temel Meşruiyet”, “Hükümet Kurulum ve İşleyiş”, “Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı”; üçü bir arada ya da tek kelimeyle devlet, bir araya gelişleri ve diğer altı sektörün az da olsa yükselmesi ilginç kompozisyondandır. Devlet, Siyaset Kurumu ve İdare düşüşteyken onun muhatap olduğu sahanın, Siyasi Şiddet hariç, kendiliğinden düzelmesi,  olumlu potansiyelinin görünmesi son derece ilginçtir. Kurumlarla İlişkiler’de yükseliş, şart ve nedenleriyle son derece kötüdür. Şubat’ta siyasi istikrarı destekleyen, yöneten değil yönetilenin kendiliğinden dinamiğidir