Şubat 2015

Özet ve Değerlendirme

 

Şubat’ta Sİİ yükselmiştir; ....’den ...’ya. Siyasi iktidar, politik düzeltme gereklerini yerine getirmemiş, askeri bürokrasi gayrettedir. Finans piyasalarının direnç ve tepki modlarının makro ekonomik çerçeveyi düzelttirmesi umuttandır. 

Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri; sosyal devlet parametresinde gelişmelerle (çalışma hayatında uluslararası sözleşme kabulü, taşeron işçi kıdem tazminatı, küçük yaşta evlenmenin men edilmesi yönetmeliği) AYM’nin, Genelkurmay Başkanı’nın ve MHP-Bahçeli’nin demokratik-meşru tutumudur. Süleyman Şah türbe nakli, Türk siyasi sisteminin yasallığını artırırken tarihi vesileler üreterek ya da hakça olmayan türde savaşkanlığını ise sınırlayıcı, olumlu gelişmedendir. İntihar eden askerlerin haklarını korumak için kamu destekli yetkili avukat tahsisi ve IŞİD mensuplarına yakalamaların başlatılması eklenmelidir.

Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Başlıca sebebi; Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ak Parti parlamento grubunu topladığına, talimat verdiğine teyit ağır olumsuz potansiyeldendir. Cumhurbaşkanı’nın Parlamento gruplarıyla temas ve etkileşimi, Kabine ve muhalefet etkinliklerini birarada aşağı çekicidir.

Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi; Kabine, Süleyman Şah türbe nakliyle ülke sınırlarını olduğu gibi değerlerini de korumuştur. “Değer”, Türk devletinin haklı savaş yeteneğini yitirmemesi, hesapsız-kitapsız hareketten dolayı savaşa dâhil edilmemesi, yönetimde makuliyetini muhafazasıdır.

Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Başlıca sebepleri; küçük yaştakilerin evlenmesini önleyen yönetmelik ve KİT şeffaflık düzenlemeleridir. Süleyman Şah türbe nakli dışarıda Türkiye imajının düzelmesine katkı sağlayıcıdır.

Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi Süleyman Şah türbe nakil operasyonunda başarılı işbirliği, Kabine-Yüksek Askeri Bürokrasi (YAB) arasında istihbarî ve diplomatik bürokrasinin bozucu etkisinin sterilize edilebilmesidir.

Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi; Süleyman Şah türbe nakliyle TC’nin haksız-kontrolsüz savaş potansiyellerinin düşürülmesidir.

Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başlıca sebepleri; elektrik, deniz-hava ve karayolu ulaşım kesintileri, yargılama ağır eşitsizlik ve bozuklukları, yüksek sivil bürokraside istifaların genişliği, mali bürokraside işlevsizliklerdir.

Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başlıca sebebi; PKK eylemsizliği ile Şubat komplo eylemlerinde düşük profil eylemlerdir. Buna rağmen karşılıklı etnik tansiyon yüksek, öldürmeler varittir. KCK’nın “test” eylemleri ile bürokratik tepkimeyi ölçen eylemleri yüksek hassasiyetle not edilmiştir.

Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri; makro ekonomik çerçeve ve ekonomik bürokraside aksaklıkların belirginleşmesi, finans piyasa oynaklıkları, finans piyasasında güven sarsıcı işleyiş ağır olumsuz potansiyeldendir.

Şubat’ta siyasi istikrar yükselmiştir. Süleyman Şah türbe nakliyle birlikte Türk siyasi sistemi, bir yandan haksız ve mesnetsiz savaştan uzak duracağını diğer yandan operatif devlet modlarından çıkacağını sinyallemiştir. Süleyman Şah türbe nakliyle TSK, Kozalak’ta av halinde birlikle kumpas kurulacak kurumluktan çıkmış, Kobani’de PYD’nin devlet kurmasını bloke ederken Esad’ın vurma kapasitesini sınırlamıştır. TSK Kobani konuşlanmasıyla avcı konumdadır.

Şubat’ta siyasi istikrar yükselmiş ancak Ocak’ta ikaz edildiği üzere Hükümet etme kapasitesi gerilemekte, makro ekonomik yönetim çerçevesinde bozulmadan sonra ekonomik bürokrasinin işlevselliğinde yitim ivmelenmektedir. Gölge kamunun artan talepleri, karşılanamaz haldedir. Türkiye’nin yönetim krizinin eşiğinde oluşu sürmektedir.