Siyasi İstikrar İndeksi Hangi İhtiyacı Karşılar ?

 

 

 

Günümüz finans dünyasında siyasi risk ölçümleri şahsi fikir ya da alışverişi yoluyla yapılamaz. Siyasi risk ölçümleri tek başına medya yorumuna, finans sektörünün pozisyona dayalı algısına ya da siyasi aktörlerin söylemlerine bırakılamaz. Salt akademisyen yaklaşımıysa somut ve etkinlik kazanan gerçeklikle dengelenmelidir.

Şirketlerin stratejik yapılanmasında gerek profesyonellik gerek sahiplik hakları bakımından terk edilemeyen alanlardan biri de budur: Siyasi riski ölçmek ya da değerlendirme yetki tekeli. Karar mimarilerinde siyasi risk ölçüm ve algılamasının “kaptan”da olduğu fikri, bir kalıp olarak yerleşmiştir. Bu kalıp işlevsel olmadığı gibi tehlikelidir de.

Günümüzde siyasi risk ölçümleri gelişmiş tekniklere dayalı ve geçerlilik kazanmakla birlikte Türkiye bakımından durum değişiktir: Türkiye’nin siyasi riskleri ya da istikrarı; taraflı, kopuk ve zamansız ölçülmektedir.

Taraflıdır; demokrasi-şeffaflık-yönetişim kriterleriyle siyasi karar mimarileri ve bürokratik derinliklerden başlayarak birçok analiz unsuru ihmal edilmektedir. Taraflıdır; döviz rezervi-ödeme güçleri ile başlayan seriler “fon”da esastır. Kopuktur; iki yüz adetlik deste içinde bir siyasi sistem olarak Türkiye ölçümüne dayalıdırlar. Kopuktur; somut siyasi süreçle bağını gerek akademik gerek iş modeli itibariyle kuramamaktadır. Bebek ölüm sayısı, 100.000 kişiye düşen polis sayısı, v.b. ile siyasi istikrar ölçümü yapılamaz.

Zamansızdır; siyasi süreç oluşur, akar, geçer, ölçüm yapılır. Bu tarz, modern dünya ve Türkiye’nin geldiği noktada geçerli olamaz. “Sıfır-Bir” modelleri değil “İhtimal-Muhtemel-Ciddi-Kat’i” modelleri ve “Etkinlik Kazanan Somut Gerçeklik” modellerine geçilmelidir. Referans siyasi sistem istikrar ölçümlerinde yapılan da budur zaten. Zamansızdır; gerçekleşenler sayısallaştırılıp tablolara dönüştürülecek, üstünden üç ay geçecek, analiz edilecek, istikrarınız-riskiniz budur denilecek. Bu, kabul edilebilecek bir tarz değildir. Makul, akılcı, tecrübî de değildir. Zamansızdır; yayımlama zamanı üç beş ay sonra ve “farklılaştırılmış çemberlere göre” olan bir ölçüm, adil de değildir.

Siyasi İstikrar İndeksi tüm bu hususlarda makul-akılcı ve tecrübe edilmiş çözümler üretmektedir. Akademik denetim bir yana, test edilmeye açık ve güncel olarak yayımlanmaktadır. Temel Statüsü, denetim prosedürü, akademik ve çalışma modeli olarak benzerlerinden üstündür. Yanı sıra yurt dışı çalışmaların aylar sonra yayımladığı rakamları güncel ve hemen tamamının ortalaması olarak kullanıcılarına sunabilmektedir.