Ocak 2015

Özet ve Değerlendirme

Ocak’ta Sİİ düşmüştür; ...’den ...’ye. Siyasi iktidar, politik düzeltme gereklerini yerine getirmemekte, askeri bürokrasi ve finans piyasalarının direnç ve tepki modları hareketlenmektedir.

Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başıca sebebi HSYK’nın siyasi iktidara paralel tutum adına yanlı işletilişidir. AYM ve Genelkurmay’ın karar ve uygulamalarının meşruiyet ürettikleri belirtilmelidir.

Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Başlıca sebebi;  kanunlaşmaların hafif hız kazanmasıdır. Statü gereği, Parlamento’nun Kabine mensuplarını Yüce Divan’a sevklerinden imtinası olumlu, eklenmelidir.

Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Başlıca sebebi; Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kabine’nin Parlamento-bürokrasi-diplomasi-ekonomi yönetimiyle etkileşimini bozmaktadır.

Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri; iktidar temel mesaj düzeninin seçim-sandık meşruiyetini tahrip eder biçimde bozulmasıdır. 17-25.Aralık sürecinden sonra sandık, ikinci kez, hacimli siyasi manipülasyonun aracına dönüştürülmektedir. Ak Parti teşkilat problemleri hareketli, dış politik etkileşimde işleyiş olumsuzdur.

Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi hareketlenmiş, düşmüştür. Cumhurbaşkanı-Kabine ve YAB-Kabine arasında ilişkiler gerginleşmiş, çekişme sınırındadır. AYM’nin ülke seçim barajı hakkında bireysel müracaatı reddetmesinin son derece pozitif olduğu, ülke siyaset kurumunun işlevselliğini koruduğu eklenmelidir.

Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi düşmüştür. Başbakan Davutoğlu, Suriye sınırını kapatmamız imkânsız demiş, küresel toplum temel beklentisini reddetmiştir. AB’nin ısrarlı talepleri reddedilmekte, Ortadoğu’da terör için AB kurumlarıyla “kaidevi” işbirliği yürütülmemektedir. Türkiye, Suriye sınır yönetim tarzı nedeniyle küresel düzeyde yaptırıma bir kademe daha yaklaşmıştır.

Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Sİİ tarihinde hemen ilk kez, bürokratik hizmetleri eşit, kesintisiz, yüksek standart sunumda aylık olumlu kayıt bulunmamaktadır. HSYK hacimli atamalar ağır yanlı kalibrasyonda olup gelecekte objektif işleyiş için ağır tehdittir. Özerk ekonomik birimlerin objektivite düşüşlerine işlevsellik yitimleri eklenmiş, ağır olumsuzdur. Kara Kuvvetleri’nin kanunla yetkisi kaldırıldığı halde iç tehdit ve tehlikelere karşı konuşlanma ve hazırlıkları olumlu izlenmiştir.

Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri; Ocak’ta siyasi şiddet sadece PKK kaynaklı olmaksızın “hareketli”, eylem yer ve biçimleri bakımından ”çeşitli”, idari tepkimeyse yetersiz, endişe vericidir. Özellikle İstanbul bombalama/sahte bombalamalarda ortaya çıkan tehdit-tepkime dizgesi kötüdür. Polis, hazırlıksız, istihbaratsız, tepkimede yetersizdir.

Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri düşük gelen enflasyon, azalan petrol fiyatları ve 2014 bütçe olumlu gerçekleşmeleridir. Yapısal gelişmeler, gölge kamunun artan finansman ihtiyacı ve yol açtığı finans piyasasında stres, belirtilmelidir.   

Ocak’ta Sİİ düşmüştür. Siyasi sistemin meşruiyet yüklerinin artması yanında düşen kurumsal kapasitesi, Hükümet etme yeteneklerinde daralma belirginleşmiştir. Hükümet etme kapasitesinde daralmanın; şiddeti kontrolden dış politik etkileşime, kurumlar arası ilişkiler, yönetmekten bürokrasi üstünde hâkimiyete dek genişlemesi, üst üste gelmeler ortadadır. Hükümet etme kapasitesinde daralma siyasi desteği azaltmış, derecesi düşüktür. Öte yandan; düşen siyasi desteğin Kürt oylarının kalıcılığı ya da gideceği adreste üreteceği siyasi manzara kritikleşmiştir. Askeri bürokrasi, seçimden sonraki siyasi manzaraya hassas, kurumsal tutum hareketlidir. Makro ekonomik yönetim çerçevesi bozulmuş, gölge kamudan talepler bankacılık sistemini baskılamaktadır. Türkiye, yönetim krizinin eşiğindedir.