Ocak 2014

Ocak’ta Sİİ düşmüştür; ……’den ……’e. “Siyasi Şiddet”, “Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” ve “Kurumlarla İlişkiler” alt sektörleri yükselmiş, “Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektörü aynı kalmıştır. Diğer tüm alt sektörler düşmüştür. “Hükümet Kurulum ve İşleyiş”te düşüş kritik düzeyde, Kabine güç parametreleri Ak Parti kapatma dava düzeyinin aşağısındadır. Kabine’yi ayakta tutan; düşen meyda desteği ve bozulan küresel yönetişimine rağmen keskinlik kazanarak süren kitlevi siyasi desteğidir.

“Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi düşmüştür. Başat sebebi; siyasi iktidarın yolsuzluk-kirlilik operasyonları karşısında tepkimesi, hukuku ve devlet kurumlarını askıya almasıdır.

“Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi aynı kalmıştır. Siyasi iktidar, yasa çıkartma yeteneğini iktidarını sürdürmek için blokaj maksatlı kullanmış, kısmen olumludur. Siyasi çalkantıyı sınırlayan, iktidarın yasa çıkartma blokajıdır. Siyasi iktidar, Parlamento çalışma ve denetimini askıya alabilmiş, ağır olumsuz gelişmedendir. Parlamentoda çoğunluk grubundan (iktidar) istifalar sürmüş, olumsuz potansiyeldendir.

“Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi düşmüştür. Başat sebebi; Kabine’nin yolsuzluk-kirlilik operasyonları karşısında tepkime biçimidir. Kabine, çalkantıya girdiğinde en temel siyasetini aksi yöne çevirebileceğini deşifre etmiştir.

“Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi düşmüştür. Başat sebebi; Ak Parti ve liderliğinin yolsuzluk-kirlilik karşıtı operasyonları önlemek için kamucu imkânları hukuksuz kullanmasıdır.  İktidar; 2013’te Gezi Parkı eylemlerinde mobilize ettiği tabanını yanına almak için olağanüstü gayret halindeydi. 17.Aralık sürecindeyse iktidarca yanına alınmak istenen İdare, bunun için güç tehdit ve güç kullanmaktan çekinilmemiştir.

“Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir.  Cumhurbaşkanı, Kabine siyasetinde değişim işaretlerine esneme şeklinde paralelleşerek Kabine’yi desteklemiştir. İstisnası; HSYK statü kanun değişikliğidir. AYM Kabine beklentisine tam uygun işleyişte; BDP’li vekilleri tahliye ettirmiş, Org. Başbuğ müracaatını kabul etmiş, “Balyoz”da yeniden yargılamaya açıklığını deşifre etmiştir. Kabine, YAB’ın yeniden yargılanması tutumunda, hacimli etkide olumlu potansiyeldendir. İşlevselliği bir yana Kabine-MB uyumu son derece yüksektir. Başbakan Erdoğan, MB’nin faiz yükseltme dahil kararlarını çok olumlu bulduğunu söylemiş, ihtiyaten not edilmiştir. Tümü alt sektör indeksini yükseltmiştir.

“Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi; ABD cihetinden (kısmen) ve AB’den Türk siyasetine yaklaşımın değişmesi, demokratik devlet parametresinde daha işlevsel konuma yönelmeleridir.

“Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektör indeksi düşmüştür. Alt sektör tarihinde ilk kez bu ayki ölçüde “sayıca ve dağılım” bakımından olumlu kayıt bulunmamaktadır. Kabine’nin yolsuzluk-kirlilik karşısında tepkimesi; yargı ve emniyeti bloke etmiş, yargı ve emniyet, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde en ağır krizlerinden birini yaşamakta, işlevsel çökme sınırındadırlar. 

“Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başat sebebi ölüm/öldürme hedefli PKK eylemsizliğidir. Ocak ayı için soygun ve siviller arası ölümlü silahlı çatışma frekansı (seçimlerden ayrıştırılmış) limitini aşmıştır.

“Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebebi; geçinmeye dair şartlarda hasar, beklentilerde bozulma, hareketli döviz-menkul kıymet piyasalarıdır.

Ocak’ta siyasi istikrar düşmüştür. Türk siyasi sistemi; yolsuzluk-kirlilik karşıtı temel mekanizmalarını (muhalefet-medya) zamanında işlevselleştirememiş, kirlilikte yüz milyarca USD’lik hacimler, eklemlenmeler, derinleşmeler deşifre edilememiştir. Temel olanlar yerine           bilahare çalıştırılabilecek emniyet-yargı mekanizmaları önceden ve netice üretmek için sessizce -iktidara göre sinsice- devreye girmiş, olağan siyasi dizge bozulmuştur. Bozulan olağan siyasi dizge; yolsuzluk-kirlilik karşısında iktidar tepkimesini muazzam hacimde işlettirmiştir. İktidar, hukuku ve kurumları askıya almıştır. Bozuk siyasi dizge; iktidar kitlevi desteğinin keskinleştirilerek sürdürülmesini kolaylaştırmış, siyasi tıkanıklık hacimli ve eklemli hale gelmiştir. Siyasi çıkış için yol harita ve mekanizması görünmemektedir.