Nisan 2016

Özet ve Değerlendirme

 

Nisan’da Sİİ düşmüştür; ......’dan .......’ye. “Hükümet Kurulum ve İşleyiş”te düşüş belirgin, “Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı”nda düşüş kritiktir.

“Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca nedenleri; siyasi iktidar-Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın milli devlet ve bütünlükte, laiklikte, Hükümet yetki ve çekirdek işlevlerinin sahiplenilmesinde yerinde tutumudur. Yüksek yargının liberal kararları tedbiren olumlu izlenmiştir. 

Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Parlamentoda Yargıtay-AYM yerine yanlı-gayri objektif alelade yargı yerlerinin giyotini “altına yatmak” için gayret, hayretle izlenmiştir. 

Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi sert biçimde düşmüştür. Alt sektör indeksinin düzeyi ve son düşüşü endişe vericidir. Kabine’nin yeniden yapılandırılma gereği aciliyet kazanmıştır.

Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi yükselmiştir. Görünürlüğü düşük olsa da başlıca sebebi, PKK ile mücadelede ses çıkartmayan küresel siyasi denklemdir.  Denebilir ki; küresel likidite artışının Türkiye’ye on yıldır sağladığı desteğin ederi kadar destek, PKK ile mücadelede izlenen sert yöntemlere küresel siyasi denklemce ses çıkartılmamasıdır.

Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca nedeni Yüksek Yargı ve askerî bürokrasinin uyumudur. Başbakan’ın kurumlar arası mimaride açığa düştüğü, hem Cumhurbaşkanı hem de askerî bürokrasiyi zor durumda bıraktığı, yargıya iktidar politikası bakımından yanlış sinyal ürettiği belirtilmelidir.

Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca nedeni sürdürme şartları bir yana Almanya ile sıçrama ölçüsünde olumlu etkileşimdir.

Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı“ alt sektör indeksi düşmüştür. Düşüş serttir. G. Doğuda meskûn mahal çatışmalarında yıkımın boyutu yüksek, yol açılan insani değer tahribatı sürmektedir. Sınırda Kilis’in savunması aksamaktadır. Ülke sınırlarını koruma medya yalanlarıyla değil somut askerî etkinlikle mümkündür. Bürokraside kritik gelişme, PKK tandanslı on binlerce memurun ihraç sürecinin nasıl yürütüleceğidir. Eğitimden imamlara, sağlıktan tapu-nüfusa dek hacimli ihraç dalgası yürütülmeli, izlemededir.    Bürokraside denetim yanında hizmet güncelleme aksaklıkları artmıştır.

“Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi düşmüştür. Düşüş başlıca nedeni PKK ve IŞİD eylemlerinin yol açtığı kayıplardır. PKK/YDG-H’nin meskûn mahallere tutunma gayreti bir tık geriletilmiş, maliyeti ve insan-kaynak sarfiyatıysa sürdürülmesi problemli denebilecek ölçüde yüksektir. PKK/YDG-H’nin meskûn mahallerde bir tık geriletilmesine rağmen kırsalda PKK ölüm/öldürme maksatlı eylemleri Nisan’da başlamış, yayılma eğiliminde ve askerî birlikleri seyreltme hedeflemesindedir. 

Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Başlıca sebepleri; enflasyondaki düşüşün kalıcılık konusunda güven vermemesi, iflas ertelemeler, bankaların kredi iştahının kısıklığıdır. Sektörel/coğrafi darboğazlar hareketlenme eğilimindedir.

Nisan’da siyasi istikrar düşmüş,  PKK’nın tutunmak istediği meskûn mahallerde biraz geriletildiği, bunun için harcanan kaynaklarınsa yükseldiği izlenmiştir. İnsan ve maddi kaynakların PKK’nın bir tık geriletilmesi için sarf miktarı kadar süresi, sürdürülebilirliği soru işaretidir. Dahası, bir tık geriletilecek PKK için tahrip edilen yüksek-insani değerler ortadadır.