Mart 2016

Özet ve Değerlendirme

Mart’ta Sİİ düşmüştür; ......’den ......’ya. “Temel Meşruiyet”te düşüş belirgindir.

Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi gerilemiştir. G. Doğuda PKK ile mücadelede asker ve polis, sivilden arındırma yapmaksızın meskûn mahal çatışması yürütmektedir. Sivil halkın arındırılması tamamlanmaksızın meskûn mahal çatışması, insani ve vicdani yönden olduğu gibi TC devletinin geleneklerine de, uluslararası taahhütlerine de aykırıdır. Mart’ta yargı yerleri demokratik-hukuk devlet parametresinde olumlu sinyaller üretmekle birlikte misliyle fazlası olumsuz kaydımız belirtilmelidir.

Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Bütçenin geçmesi ve muhalefetin parlamento kurumsal pozisyonunu tahkim eden tutumları olumludur.

 “Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi keskin düşmüştür. Kabine performansı alarm vermekte, ülke yönetimine hâkimiyette düşüş belirgindir. Savunma, diplomasi, güvenlik işlevlerinde baskı muazzamdır. Kabine’de bazı bakanlıklarda düşük profil/mevzii olumlu gelişmeler izlenmiştir. Ülke siyasi risklerinin alacağı biçim az çok belli, bunlar karşısında Kabine’nin yeniden formatlanması gereklilik halini almıştır.

Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi düşmüştür. İktidar temel mesaj düzeni yine ağır bozulmuş, bu kez, ülkenin kamplaşmasına yol açacak fay hatları tetiklenmek istenmektedir. Devlet, PKK ile mücadelede asli işlev ve kaidelerinin dışına taşmış, kendini inkâr eşiğindedir. Kamu kesiminde ekonomik kurumların siyasi ortamı manipülasyon gayretleri ivmelenmiş haldedir.  Ülkenin dış politik imajı ağır bozulmuş; güvenliksiz ve işbirliğine kapatılan ülke, durum özetidir.

Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Yükseliş ana kaynağı AYM’nin temel meselelerde iktidar beklentileriyle uyumlu kararlarıdır. Askerî bürokrasinin terörle mücadelede Kabine yanında oluşu sürmektedir. Gerek, YY gerekse YAB’da,  iktidara dönük maddi şartların zorladığı (ideolojik-yaklaşımdan kaynaklanmayan) ayrışmanın potansiyele dönüştüğü belirtilmelidir. Cumhurbaşkanı-Kabine arasında çekişme sahaları son derece hareketli, Kabine performansını aşağı çekmekte, konsolidasyon baskısı artmıştır.

Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. İsrail ile etkileşimde düzelme, ABD ile etkileşimde askerî yönden pozitif işleyiş, Rusya ile çatışmanın stabil hale gelişi olumludur. Irak gelişmeleri olumsuz seyirdedir.

Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektör indeksi gerilemiştir. Siyasi istikrarsızlıklar ve siyasi düzensizliği zorlayan gelişmeler, üstelik şiddet barındırmaktaysa çözüm, silahlı bürokrasiye indirgenmez. Devletin silahı kadar hatta daha fazla şefkati ve yumuşak çözümleri vardır. G. Doğuda terörle mücadelede devlet kendini inkâr etmekte, bunun yanlışlığı bir yana, gereği de yoktur. Bürokratik kapasitenin hacimli kısmı, onun, demokratik-hukuk devleti içinde tutulabilmesidir.  Siyasetteki çürüme bilinçli biçimde bürokrasiye transfer edilmekte, devlette gerileme/geriletme barizdir.

Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi yükselmiştir. PKK’nın meskûn mahallere tutunması önlenememiş-durdurulamamış, sadece hızı düşürülmüştür. Silopi, Cizre, Sur, İdil’de meskûn mahal çatışmaları bitirilmiş (aksine dönüşler varittir), PKK-YDG-H pes etmiş, Diyarbakır’da Bağlar, Silvan ve sair ilçelere yayılma gayretleri kısa sürede bastırılmıştır. Mart itibariyle yaklaşık altı bine yakın PKK’lı ölü, üç bine yakın yakalama, bir o kadar yaralı-kaçan sair üretilmiş, PKK insan kaynağının önemli kısmı bertaraf edilmiştir. Nusaybin-Yüksekova ve Şırnak-Merkezde PKK/YDG-H’nin meskûn mahallere tutunması sürmektedir.  

Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başlıca nedeni terör ve sektörel (perakende, turizm, finans) sıkıntılardır. Düşen enflasyon olumlu, İran’ın enerji ve havayolu taşımacılığında bölgesel rekabeti olumsuz izlemededir.  

Mart’ta siyasi istikrar düşmüş, PKK’nın tutunmak istediği meskûn mahallerde sadece durdurulması için bürokratik-askerî uygulamalar, meşruiyeti tahrip etmektedir. Siyasi sistem silahlı güç kapasitesine yaslanılacaksa bu; açık, objektif kaidelerle yürütülmelidir. Açık-objektif kaideler Anayasa’da mevcuttur.