Mart 2015

Özet ve Değerlendirme

 

Mart’ta Sİİ yükselmiştir; ...’dan ...’ye. Siyasî iktidar, çözüm sürecinde politik düzeltme gereklerini yerine getirmemekte ancak bu düzeltmeye Cumhurbaşkanı Erdoğan üstünden açıklık kazanmaktadır. Politik düzeltmenin yapılıp yapılmayacağı, araçları, nasıl yürütüleceği belli değildir.

“Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi düşmüştür. HSYK; Yargıtay ve AYM’ye “ayar” veren düzeye atlamıştır. İnternet erişimleri sınırlanmak istenmekte, İç Güvenlik Paketi’nin olumluluk barındırsa da ederi ortadadır. Sosyal devlette gerileme devam etmektedir.

“Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri; AYM’nin seçim yasa denetimini işlev dışı sayması, siyasî partilerin parti içi demokrasi ve doğrudan demokrasi konusunda hareketlilikleri olumlu izlenmiştir.

“Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri; Kabine, MİT-Öcalan çözüm süreç koordinasyonu için Cumhurbaşkanı ile çekişmiş, süreçte zaafa yol açılmıştır. Halen çözüm süreç politikası Kabine kaynaklı risk altındadır.  Cumhurbaşkanı; talep toplama-derlemeyle politikaya dönüştürme, istihbarat-operasyon dâhil para harcama, savunma sanayiinde ihale karar bağlama, sair birçok konuda Kabine’yi bloke etme hedeflemesindedir.

“Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri; siyasî iktidarın ve onun ittifakının (PKK-Öcalan), kamuoyu hassasiyetlerine daha itinalı tutum takınmasıdır. Cumhurbaşkanı Erdoğan, çözüm sürecinin silah bırakma olmadan yürümeyeceğini ikaz etmiş, politik düzeltme yolunu açmıştır. Parlamentoda İç Güvenlik Paketi beklemeye alınmış, 21.Mart’ta silah bırakma açık çağrısı yapılmadığındaysa ikmal edilmiştir. Olması gereken siyasî dizge devrededir. PKK-Öcalan, çok sayıda “tahrik edici” gelişmeye rağmen şiddetten uzak durmaya itina göstermektedir. Nevruz mesajı yanında kutlamalarda işleyiş, şiddeti dışlayıcıydı. G. Doğuda KCK, şiddetten uzak durmaktadır. Öte yandan siyasî iktidar, siyasî-ideolojik olmayan taleplerin karşılanmasında, emekliler kastedilmektedir, kamuoyuna hassastır.

“Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri; Cumhurbaşkanı, gerek siyasî rejimin nitelikleri gerekse çözüm sürecinin hedeflemesini netleştirerek YAB ile arasındaki mesafeyi daraltmayı hedeflemiştir. Cumhurbaşkanı, Kabine ile etkileşiminde ipleri eline almada ısrarlı, Kabine’yi tabir caizse siyaseten kırıma uğratmıştır. YY, iktidar beklentileriyle uyuma bir tık daha yaklaşmıştır.

“Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri; Azerbaycan’la TANAP realize edilmiş, Merkezî ve Kuzey Irak’a askerî yardımlar yapılmış, ABD-Obama’nın nükleer-İran faslında kararlılığı Filistin faslında kurduğu zemin gerçekçi ve olumludur.  

“Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Başlıca sebepleri; TSK, Kırım işgalini tanımayan tatbikatta ölçülü etkinlikte, Suriye’ye karşı topçu ateşiyle tepkimede, G. Doğuda muharip birlik tatbikatlarında, Kuzey Irak zırhlı birlikler tahkim edilmekte, tümü olumlu izlenmiştir.  Yeni inşa edilen binalarda bina içi sabit internet altyapısının bulunmasına yönelik zorunluluk getirilecek, olumlu gelişmedendir. Ülke sathında elektrik kesintileri olumsuz notlanmıştır.

“Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi PKK’nın ölüm/ölüm riskli eylemlerinden sonra KCK ve YDG-H’nin düşük profil sokak eylemlerinden dahi çekilmesidir. Nevruz kutlamalarında da KCK, meydanlardan çekilmiştir. Pozitif gelişmedendir.  Asker IŞİD mensuplarını yakalamaya başlamış, sınırlarda sıkılaştırma, Suriye’den geçişlerin durdurulması, bölgede toplam baskıyı azaltmıştır.

“Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri;  enflasyon, mâlî piyasa oynaklıkları, kamu banka finansallarıdır.

Mart’ta siyasi istikrar yükselmiştir. Hükümet etme kapasitesinde gerileme Cumhurbaşkanı müdahaleleriyle ivme kazanmaktadır. Buna mukabil; Genelkurmay, MB, AYM, HSYK, görünen o ki Yargıtay ve bilhassa Yargıtay Başsavcılığı, siyasi iktidarla uyum ve işbirliği gayretindedir.