Haziran 2014

Haziran’da Sİİ yükselmiştir; …….’dan …….’a. “Kurumlarla İlişkiler”, “Ekonomik İstikrar Faktörleri” ve “Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektörleri yükselmiş, diğer tümü gerilemiştir.

 “Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri; milli devlet parametresinde tahrip,  muhalif kesimler üstüne kamu gücünün hukuksuz-gayri meşru biçimde faş edilmesidir. Olumlu gelişmeler de varittir; YSK Cumhurbaşkanı seçim genelgesi, eksiklerine rağmen olumludur. Kürt kimliğiyle siyasetçi Demirtaş’ın Cumhurbaşkanı adaylığı olumludur.

 “Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebebi; siyaseten perakendeci, makro ekonomi yönetimini zora sokucu taleplerin etkinlik kazanması, etnik bölücü yönelimli işleyişin ivmelenmesidir.

Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri; Kabine’nin bürokrasiyi kontrol etmek için sarf ettiği efor, yapısal hasara yol açmaktadır. Poliste, yargıda, askeriyede, diplomaside, istihbaratta, maliyede, denetim birimlerinde, diyanette Kabine kontrolü artan zorlukla yürütülmektedir. Merkezin taşra birimleri, TOKİ ve elektrik dağıtımı başta olmak üzere merkeze dönük tepkilerini yükseltmiştir. Kabine iç tutarlığı zayıflamaya devam etmekte, MİT-Öcalan süreci gibi önemli politikada Kabine içi konsolidasyon başlamıştır. Kabine, Cumhurbaşkanı seçimi ertesi yenilenecek, yenilenme baskısı ağırlaşmıştır.

 “Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri; siyasi iktidar temel mesaj düzeni yer yer çökmüştür. Darbeci asker, türlü hakaret edilen TÜSİAD, türlü olumsuzlanan KOÇ Grubu’na dair tutum aksi yönde evirilmiştir. Dönem içinde düzenleme kaliteleri ağır bozulmuştur. İç-dış politik artan arklaşma, iktidar mesaj düzeninde medya mecra değişiklikleri, izlenmiştir.

Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi; askerlerin aldıkları katileşmiş mahkûmiyet kararlarına rağmen tahliye edilmeleridir. Yüksek Yargı, tarihi ölçüde kritik kararlaştırmalarda Kabine beklentilerine uygun davranmıştır. Başbakan, mealen, görev süresi dolana dek MB-Başçı’ya dokunmayacağını deklare etmiştir

Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi düşmüştür. Başlıca sebepleri; Irak’ta gelişmeler, İran-Irak-Suriye Şii eksenleşmesinin askeri formasyonda somutlaşması, Ukrayna krizinde yükün NATO-Türkiye üstünde yoğunlaşma riskinin hareketlenmesidir. Mısır, Libya, Suriye, Irak, ilh., bölge dış politik gelişmeleriyle aktörlerin Türkiye karşıtı hasmane tutumlarında ivmelenme, artmıştır. AB ile geri kabul karşılığı vize anlaşması olumlu gelişmedendir.

Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri; polis-jandarmanın G. Doğuda akılcı ve mutedil etkinlikleridir. Asker tahliyelerinin olumlu potansiyeli gözetilmeli, askeriye içinde konsolidasyonsa hafif hareketlidir.  Mali bürokraside olumlu hareketlenmeler, enerji KİT’lerinde mali kapasitenin yapılandırılması izlenmiştir. TMO’nun organize perakendeyle işbirliği yüksek potansiyelli, son derece olumlu gelişmedendir

 “Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi düşmüştür. Başat sebebi PKK eylemliliğidir. Eylemler; Lice’de ve dikkat çekmese de Cizre-Silopi’de yoğunlaştırılmıştır.  IŞID terörü indeksi etkilemeye başlamış, konsolide kayıtlar rehineler nedeniyle Temmuz’a sarkmıştır.

Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başat sebepleri; TPAO-BOTAŞ enerji KİT’lerinde sıçrama derecesinde mali güçlenmedir. Güçlenmenin bir kısmı geçici olsa da olumludur. İkinci önemli olumlu gelişme; kamuya milyarlarca USD’lik yükümlülüğü bulunan grupların, Kuzey Irak petrolü nedeniyle ödeme kabiliyetlerinde artıştır.  Diğer tüm bahislerde konsolide olumsuzluklar belirtilmelidir.

 Haziran’da siyasi istikrar yükselmiştir. Dış politik etkileşim muazzam ölçüde olumsuz hareketlenmiş, siyaset kurumu, dayandığı milli güç ayaklarını düzeltme, işbirliği ve uyum üretme gayretindedir.