Ekim 2015

Özet ve Değerlendirme

Ekim’de Sİİ düşmüştür; .....’den .....’ye. Savunma ve güvenlik bürokrasisi Suriye kötü dış politikanın ürünleriyle PKK karşısında siyasi sistemi korusa da bu, siyaset kurumunun işlevsizleşmesini önleyememekte, sürdürülemezdir. Siyaset kurumu en temel-kritik tercihlerini kararlaştırmada seçmene dayanmak zorundadır. Seçmen tercihini belirleyicinin artan korkular olmasıyla, ana dizge, kontrol-makul-akıl dışının etkinleşmesine yol açıcıdır. Yakın dönemde kamu kudreti blokajdan çıksa kamu düzen tesis gayreti artsa da bu artık, saf kuvvet politikasıyla yürütüleceğinden, nokta şeklinde acıların, kitleler üstünde eziyetin habercisidir.

Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başlıca sebebi, iktidarca izlenen Suriye kötü-gayrimeşru politikası nedeniyle Rusya tepkimesinin askerî-fiziki hale gelmesi ve yol açtığı tahribat, açık hale getirdiği ağır risklerdir. Türkiye Rusya karşısında, temel savunma ittifakı NATO korumasında, izlediği Suriye politikası nedeniyle mahrumiyet blokajındadır. Ülke egemenliği, siyaset kurumunun yerinde, daha kötüsü, gerekli olmayan politikaları nedeniyle tahrip edilmiştir. TSK’nın güçlü ve blöf yapmayan Rusya karşısında direnci, direnç gösterirken ABD-NATO’ya dayanmaması eklenmelidir. Meşruiyeti esas tahrip eden, Rusya gelişmesinin siyasi ederinin kamuoyu ve iletişim evreninde netleştirilememesidir. Siyasi iktidar muhalif medyayı, yargı ya da mafyayı vasıta kılarak baskılamakta, ağır olumsuz seyirdedir.

Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi aynı kalmıştır. Parlamento kapalı, kendisine karşı sorumlu görevdeki hükümet, seçim hükümeti statüsündedir.

Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Kabine tarafından izlenen Suriye kötü politikası, ülke egemenlik parametrelerini tahrip eden Rusya aktivitesine yol açmıştır. Kabine, Suriye kötü politikası yanında kötü sığınmacı politikası nedeniyle de yitim halinde, AB ile maliyet pazarlığı yürütmektedir. 

Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başlıca sebepleri; NATO, ABD cihetinden temel savunma ittifakında mesafenin açılması, hakaret mevzuatına dayanarak muhalif seslerin bastırılmasıdır.

Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi; ABD eğit-donat programının sonlandırılması, asker üstünde baskıyı hafifletmiştir. Bu yolla, askerle diplomatik bürokrasi arasında ABD ile ilişkilerde işlev ve saha paylaşımı, süren karmaşanın önlenmesi kolaylaşmıştır. Terörle mücadelede Kabine-Yüksek Askeri Bürokrasi uyumu yüksektir.

Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başlıca sebepleri Rusya ile kriz, NATO ile açılan mesafe, ABD’nin netleşmeyen Suriye ve PKK/YPG hedeflemeleridir.

Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri; TSK’nın Suriye sınırında Rusya karşısında tarihi ölçüde kritik kararlı tutumudur. Yargıda geçmişe dönük bazı sterilizasyonlar olumlu izlemededir.  

Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi gerilemiştir. Başlıca sebebi IŞİD kaynaklı Ankara-gar patlaması, PKK eylemleridir. Mevsim şartları nedeniyle PKK çekilirken takip-çatışma ve güvenlik kuvvet kayıpları eklenmelidir. PKK ile mücadelede artan bürokratik performans izlenmiştir.

Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi hafif yükselmiştir. Küresel denklemde petrol-gaz konusunda çekişme ekonomik olmaktan çıkıp politikleşmekte, ABD-Suud hamlede, kısa dönemli Türkiye yararınadır. Özellikle Suud’un petrol-gazda AB pazarlarına girme gayreti, olumludur. Kamuya gelir temin eden ihaleler tedbiren olumlu kaydedilmiştir. Seralarda olumlu hava şartlarında yetişen ilk ürünler pazarda, sebze-meyvede enflasyonu destekleyiciydi. Enerjide fiyat teknik düzeltme nedenleri keza. Enflasyonda konsolide seyir ise olumsuzdur.

Ekim’de siyasi istikrar sert biçimde düşmüştür. Eylül’de bürokrasinin güçlükle ayakta tuttuğu siyasi düzen ve işleyiş, katı şiddet sahalarında etkili olsa da siyaset kurumunun çözüm üretme yeteneği hasarlanmıştır. Sivil toplum siyasetteki işlevsizleşme-çökmenin farkında, korku-endişe had safhadadır. Seçmen tercihleri artan ve çeşitlenen korkuların türevi haline gelmektedir. Daha önce G. Doğuda korku sonucu PKK’nın esiri haline gelen sivil halk, bunun benzerini şimdi, ülke sathında yaşamaya başlamaktadır.