Ekim 2014

Özet ve Değerlendirme

Ekim’de Sİİ düşmüştür; ...’den ....’e. “Siyasi Şiddet” ve “Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör ilişkilerinde düşüşler serttir. Artan şiddet ve dış politikayla arklaşması, genel olarak siyaset kurumunu olduğu gibi kurumlar arası ilişkileri de baskılamaktadır.

 "Temel Meşruiyet ve Yönetim Normlarının Kararlılığı” alt sektör indeksi gerilemiştir. PKK/KCK, bir yolla Kürt kitleleri yanına alarak ayaklanma provası yapmış, “sahada” Kabine-İdare direnciyle durdurulmuştur. PKK/KCK’yı esas sınırlayan, Adana-Mersin-G. Antep’te silahlı-kitlevi Türkçü tepkimedir. Ülke etnik bölünme riski karşısında kitlevi ölçekte silahlı-aşırı mobilize biçimde hareketlenme başlamıştır. Hareketlenme karşısında iktidar ve idari kapasitenin, medya-iletişim evreninin, siyaset kurumunun yetersiz kalıp işlevsizleştiği deşifre edilmiştir. Etnik bölünme riski karşısında MHP’nin Türkçü, Ak Parti’nin Türkçülüğe kayan dindar hassasiyeti kontrol edemeyeceği anlaşılmıştır. Küresel siyasi denklemin Kürt ayaklanması karşısında müşevvik pozisyonu görünürlük kazanmıştır.

Parlamento Desteği ve Yapısı” alt sektör indeksi çok hafif yükselmiştir. Irak-Suriye tezkereleri ve pürüzsüz bütçe süreci olumlu gelişmedendir.

“Hükümet Kurulum ve İşleyiş” alt sektör indeksi yükselmiştir.  Kabine, MİT-Öcalan çözüm sürecinde politik düzeltme kuvvetli işaretleri, sınır yönetiminde düzeltme zayıf işareti üretmiştir. Kabine, 06-11.Ekim eylemlerinin alacağı hacim ve siyasi ederini kestirmiş, hazırlıksız değildi.

“Siyasa Uygulama ve Yönetişim” alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebepleri; MİT-Öcalan çözüm sürecine gerçekçi yaklaşım görülmekte, politik düzeltme işaretleri artmıştır. Siyasi iktidar,  MİT-Öcalan çözüm süreci adına KCK eylemlerine evet dememiş, ölçülü karşılık vermiştir. Kabine; Üsküdar-Validebağ ve Bozcaada’da imar çekişmelerine müdahil olmamış, izlenmiştir. Ekonomide düzenlemeler olumlu, bazısı yapısal düzeydedir.

“Kurumlarla İlişkiler” alt sektör indeksi gerilemiştir. Kabine ile Cumhurbaşkanı ve Yüksek Yargı (YY) arasında olumlu tek kayıt bulunmamaktadır. AYM, Kabine’ce ısrar edilen kanunları iptal etmiş, Danıştay kritik iptal-yürürlük durdurma kararları vermiştir. Yüksek Askeri Bürokrasi (YAB), 06-11.Ekim KCK eylemlerinde Kabine’yi tam desteklemesine rağmen Hakkâri-Yüksekova’da üç, Diyarbakır’da bir şehit verilen saldırılar ertesi Kabine etkileşimi sarsılmıştır. Asker; Kabine’nin yanına HDP söylemini alarak kamuoyunu manipüle etmeye açıklığını, acil yayım yasaklamasıyla mahkemeleri kendisi aleyhine yönlendirebileceğini “tekrar” görmüştür.

“Dış Politik Aktörlerle İlişkiler” alt sektör indeksi düşmüştür. Başta ABD ve Rusya her yönde ilişkilerde olumsuzlaşma barizleşmiştir. Irak-Suriye sınırında, Doğu Akdeniz’de artan tansiyon siyasi sistemi baskılamaya, gerginlikler, iç politikayla daha çok arklaşmaya başlamıştır. 

 “Bürokratik Kapasite ve Tam Kullanımı” Alt sektör indeksi yükselmiştir. Başlıca sebebi; 06-11.Ekim KCK eylemlerinde güvenlik kuvvetleri güçlü-kararlı-ölçülü müdahaleleriyle istikrar yanındadır. Askeriyede G. Doğuda müdahale etkinliği nedeniyle moraller yükselmiş, verilen şehitler ertesinde durum, PKK’ca nötralize edilmiştir.

“Siyasi Şiddet” alt sektör indeksi sert biçimde düşmüştür. Başlıca sebebi PKK/KCK 06-11.Ekim eylemleridir.

“Ekonomik İstikrar Faktörleri” alt sektör indeksi hafif gerilemiştir. Başlıca sebebi yüksek enflasyondur. Kamu, narh şeklinde fiyat-faiz belirlemekten imtina etmiş, indekslemeyi tercih etmiştir. Kredi kart azami faiz oranı, akaryakıtta fiyatlama örnektendir. Kamu, yapısal denebilecek kararlaştırmalara yönelmiş, olumlu izlenmiştir.

Ekim’de siyasi istikrar sert düşmüştür. Siyasi iktidar; dışarıdan, operatif devlet modlarından çekilme, içeriden, MİT-Öcalan çözüm sürecinde esaslı düzeltme baskısı altındadır. Dış ve iç politikalar arklaşmış haldedir. Türk siyasi sistemi, rejim ya da bütünüyle değil ancak iktidar politikaları nezdinde, politik düzeltme gereğindedir. Siyasi iktidar Eylül’de, politik düzeltme gereklerini olumlu cevaplayacak görünmekteydi. Siyasi iktidar Ekim’de, politik düzeltme baskısını geçiştirmek/savuşturmak gayretindeydi. Siyasi iktidarın ürettiği riskler taşınamaz eşikleri zorlamaktadır.